De hond van Dormaal

Bookmark and Share

Toeristische dienst

Aen den Hoorn 1
3440 Zoutleeuw
T 011 94 90 40
F 011 94 90 98
Mail ons

Openingsuren

Zomer (01/04-30/09)

ma.: gesloten,

di.-vr.:10u-12u&13u30-16u30

za-zo-fd:10u-12u&13u30-17u

Winter (01/10-31/03)

ma.-za.-zo.-fd*.: gesloten

di.-vr.:13u30-16u30

*fd. : feestdagen

Bereikbaarheid

Uit Dormaal: de oudste vleeseters van Europa

Wetenschappers hebben in Dormaal resten gevonden van een voorouder van honden, katten en andere vleesetende zoogdieren. Het gaat om een paar honderd tanden en botjes van 56 miljoen jaar oud. Ze geven ons meer inzicht in de evolutie van moderne zoogdieren.

In 1883 ontdekte geoloog Aimé Rutot van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) de archeologische site van Dormaal, met afzettingen van liefst 56 miljoen jaar oud. De vindplaats heeft in die 130 jaar al een veertigtal zoogdierfossielen opgeleverd, waaronder de oudste ‘moderne’ zoogdieren van Europa. Dat is precies wat Dormaal zo uniek maakt op ons continent.

Moderne zoogdieren, dat zijn onder meer paarden en neushoorns (onevenhoevigen), giraffen, varkens en kamelen (evenhoevigen), vleeseters, zoals katten, tijgers en wolven, en knaagdieren, waaronder eekhoorns en muizen. En last but not least: de eerste primaten, onze verre voorouders.

Hond van Dormaal
In januari 2014 haalde de site van Dormaal de internationale pers met de beschrijving van een klein vleesetend zoogdier: Dormaalocyon (letterlijk: ‘hond van Dormaal’). Het diertje is het meest primitieve vleesetende knaagdier dat ooit is ontdekt. Geen wonder dat het de cover haalde van het Amerikaanse vaktijdschrift Journal of Vertebrate Paleontology.

Het Belgisch-Franse onderzoeksteam, onder leiding van paleontoloog Thierry Smith (KBIN), kon de soort beschrijven op basis van wat onderzoekers in 1989 en 1990 in Dormaal naar boven hebben gehaald. Een van de wetenschappers toen was Richard Smith, de vader van Thierry. In zijn rijke collectie – bijna 7.000 tanden en kaakbenen – en in de recentere oogst van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen konden de onderzoekers 300 resten van Dormaalocyon identificeren. Die helpen om de leefwijze van het dier te beschrijven en te begrijpen. Zijn gebit heeft alvast geen geheimen meer, tot de melktanden toe, want ook die hebben wetenschappers gevonden. Door de variatie in de kaakbeenderen konden de onderzoekers afleiden dat de mannetjes veel imposanter waren dan de wijfjes.

Boombewoner
Er is geen enkel volledig skelet teruggevonden van Dormaalocyon, en toch hebben de paleontologen – met statistische methoden – zijn enkelbot kunnen herkennen tussen duizenden andere fossiele resten. Het botje toont aan dat de vleeseter klein was – hij woog tussen 500 gram en 1 kilogram – en dat hij zich voornamelijk door de bomen voortbewoog, waar hij zij aan zij leefde met de vroege primaten.

Beeld je in dat er in die tijd – we spreken over het begin van het eoceen, zo’n 56 tot 48 miljoen jaar geleden – een tropisch klimaat heerste, in bijna heel het noordelijke halfrond. In de wateren van Dormaal kropen grote schildpadden en krokodillen rond. Aan de oevers ervan waren de zoogdieren in volle opmars: ze profiteerden van het massale uitsterven van de grote dino’s tien miljoen jaar daarvoor.

De volgende keer dat je naar je kat of hond kijkt, denk dan eens aan hun voorouder die hier 56 miljoen jaar geleden in de tropische bossen leefde. (Floréal Solé, KBIN)

Meer info: www.natuurwetenschappen.be

Hond Dormaal

De 'Hond van Dormaal' leefde in de bomen, tussen de eerste primaten. (Reconstructie: Charlène Letenneur, MNHN, en Pascal Golinvaux, KBIN)