Huishoudelijk reglement en tariefreglement BKO De Leeuwtjes
Lokaal Samenwerkingsverband – afsprakenkader
Toezichts – en handhavingsbeleid
Op 3 mei 2019 keurde de Vlaamse Regering het ‘Decreet houdende de organisatie van buitenschoolse opvang en de afstemming tussen buitenschoolse activiteiten’ (BOA-decreet) goed. De ambitie van dit decreet is om te komen tot een geïntegreerd en toegankelijk aanbod van opvang en vrijetijdsactiviteiten voor alle kinderen. Daarbij wordt sterk ingezet op samenwerking tussen verschillende sectoren zoals cultuur, jeugd, sport, onderwijs, welzijn. Het lokaal bestuur krijgt hierbij de regierol: het lokaal bestuur werkt een lokaal BOA-beleid uit, maakt keuzes rond de inzet van de beschikbare financiële, personele, logistiek en infrastructurele middelen en staat in voor de erkenning, toezicht en handhaving van het aanbod buitenschoolse activiteiten.
Het decreet trad in werking in 2021, met een overgangstermijn tot 1 september 2026. Sindsdien werken lokale besturen, op hun eigen tempo, aan de concrete uitrol. Dit proces verliep echter niet zonder uitdagingen. Lange tijd was er onduidelijkheid over de beschikbare financiële middelen en bleef bijkomende Vlaamse regelgeving uit. Bovendien kondigde de nieuwe Vlaamse regering in 2025 nog belangrijke wijzigingen aan, met een aanzienlijke impact op de opdrachten van de lokale besturen.
Ook in Zoutleeuw werd intussen werk gemaakt van de voorbereiding en uitrol van het BOA-decreet. Om dit op een doordachte en gedragen manier aan te pakken, werd een uitgebreid traject opgezet.
In 2022 kreeg de buitenschoolse kinderopvang BKO De Leeuwtjes, zoals voorzien in het decreet, het label van kleuteropvang met kwaliteitslabel. In datzelfde kader werden het huishoudelijk reglement en het tariefreglement afgestemd op de geldende voorwaarden.
In 2023 werkte de stad een projectplan uit voor de verdere uitrol van het BOA-beleid. Zoutleeuw sloot zich daarbij aan bij een begeleidingstraject van de VVSG, samen met de gemeenten Geetbets, Linter, Kortenaken, Bekkevoort en Glabbeek.
Informatieverzameling
In een eerste fase lag de nadruk op het verzamelen van informatie en het creëren van een breed intern draagvlak. Er werd actief ingezet op kennisopbouw via opleidingen, infosessies en het begeleidingstraject. Tegelijk werd ervoor gezorgd dat alle betrokken diensten en partners van bij de start werden meegenomen in het verhaal. BOA werd een terugkerend thema op overlegmomenten binnen de buitenschoolse kinderopvang, de vrijetijdsdiensten en het scholenoverleg.
Projectstructuur
Om het traject verder te structureren, werd een duidelijke projectstructuur uitgezet. Het schepencollege (8/3/23) wees de beleidscoördinator Vrije Tijd aan als BOA-regisseur, met ondersteuning van de coördinator van de buitenschoolse kinderopvang. Het dienstoverleg Vrije Tijd kreeg de rol van interne coördinatiegroep en staat sindsdien in voor de inhoudelijke en procesmatige opvolging van het traject.
Omgevingsanalyse
In de tweede helft van 2023 werd een uitgebreide omgevingsanalyse uitgevoerd. Daarbij werd een beeld geschetst van de huidige situatie, met aandacht voor maatschappelijke trends, lokale kenmerken en ontwikkelingen binnen de verschillende sectoren.
Daarnaast werd het huidige aanbod buitenschools opvang en activiteiten geïnventariseerd.
Er werd ook expliciet geluisterd naar de doelgroep zelf. De noden, behoeften, wensen en drempels van kinderen en ouders werden bevraagd. Deze bevragingen werden opgesteld i.s.m. de omliggende gemeentes in het kader van het begeleidingstraject van VVSG.
- Kindbevraging: in de 5 basisscholen van Zoutleeuw werden zowel kleuters (60) als kinderen van de lagere school (83) bevraagd over hun ervaringen en verwachtingen rond opvang en vrije tijd
- Ouderbevraging ‘Jouw mening is onze troef!’: ouders werden bevraagd over de opvang en activiteiten van hun kinderen, en dit zowel voor- en na schooltijd als in vakantieperiodes. De vragenlijst werd zowel digitaal als analoog verspreid via de verschillende communicatiekanalen van de stad, en kon zowel digitaal als op papier ingevuld en ingediend worden. Er werden 143 antwoorden ingestuurd.
Uitwerking visie … on hold
De info uit de omgevingsanalyse zou gebruikt worden als basis om de visie en ambitie van het lokaal bestuur over Buitenschoolse opvang en activiteiten uit te schrijven en een aanzet te geven voor de uitwerking van doelstellingen, met de hieraan verbonden financiële consequenties.
Dat proces kwam echter tijdelijk tot stilstand door de aanhoudende onzekerheid over de Vlaamse financiering. Tegelijk werd duidelijk dat sommige gemeenten, waaronder Zoutleeuw, een aanzienlijk deel van hun subsidies dreigden te verliezen. Dit maakte het bijzonder moeilijk om de ambities van het decreet te vertalen naar een haalbaar lokaal beleid.
De bezorgdheden hierover werden herhaaldelijk gesignaleerd, maar door onder meer de Vlaamse verkiezingen in 2024 en de daaropvolgende regeringsvorming bleef duidelijkheid lange tijd uit. In afwachting werd het begeleidingstraject tijdelijk stopgezet (laatste sessie in november 2023) en werd ook de verdere uitrol van BOA in Zoutleeuw on hold geplaatst.
Pas eind februari 2025 kwam er opnieuw beweging in het dossier, met de publicatie van een conceptnota door de Vlaamse regering. Daarin werd aangekondigd dat er een decreet wijziging voorbereid werd en de overgangsperiode werd verlengd tot 1 september 2026. Daarnaast werd het kwaliteitslabel voor kleuteropvang afgeschaft en werd bepaald dat lokale besturen voortaan zelf een erkenningskader moeten ontwikkelen, op basis van minimale kwaliteitsvoorwaarden. Ook de opdracht rond toezicht en handhaving werd expliciet bij de lokale besturen gelegd. Er werd ook werk gemaakt van meer duidelijkheid over de verdeling van de (extra) financiële middelen. In het najaar van 2025 werden deze principes verankerd in een wijzigingsdecreet, gevolgd door uitvoeringsbesluiten begin 2026.
Een nieuwe start…
Met deze duidelijkheid kon Zoutleeuw het traject opnieuw opnemen en verder versnellen. In het meerjarenplan 2026-2031 werd de uitrol van het BOA-decreet expliciet opgenomen, zowel wat betreft de regierol van het lokaal bestuur als de financiering van het aanbod.
- Interne coördinatiegroep
Het dienstoverleg Vrije tijd kreeg al in 2023 de rol van ‘interne coördinatiegroep’ toegewezen, met als opdracht de inhoudelijke en procesmatige integratie van het BOA-verhaal. Naast de vrijetijdsdiensten maakt ook een afvaardiging van ouders deel uit van deze groep. De visie, de aanpassing van het huishoudelijk reglement en het tariefreglement van BKO De Leeuwtjes en het afsprakenkader voor het lokaal samenwerkingsverband werd voorbereid door de interne coördinatiegroep.
Op basis van de informatie uit de omgevingsanalyse en de ouder- en kindbevraging werd een lokale visie uitgewerkt. Daarin staat het recht van elk kind op vrije tijd centraal, zoals verankerd in het VN-Kinderrechtenverdrag. Zoutleeuw vertrekt vanuit de sterktes die vandaag al aanwezig zijn, met een degelijk uitgebouwd opvangaanbod en een breed vrijetijdsaanbod. Tegelijk is er de ambitie om dit aanbod beter op elkaar af te stemmen en waar nodig aan te vullen. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn kwaliteit, toegankelijkheid, samenwerking en het centraal stellen van het kind.
In het verlengde van de uitgewerkte visie werd het huishoudelijk reglement en het tariefreglement van BKO De Leeuwtjes herwerkt. De tarieven waren lange tijd niet geïndexeerd, waardoor een aanpassing noodzakelijk was. Tegelijk werd er bewust voor gekozen om de sociale tarieven uit te breiden en de aanvraagprocedure te vereenvoudigen, zodat opvang betaalbaar en toegankelijk blijft voor zoveel mogelijk gezinnen. Zowel medewerkers als ouders werden betrokken bij deze aanpassingen.
Er wordt een lokaal samenwerkingsverband BOA opgericht (LSV BOA). Er werd een afsprakenkader uitgewerkt dat de werking en samenstelling van zowel een kerngroep als een ruimer netwerk beschrijft. Geïnteresseerden kunnen zich kandidaat stellen om hieraan deel te nemen via mail naar boa@zoutleeuw.be
Het ontwerp van visie, de aanpassing van het huishoudelijk reglement en tariefreglement van BKO De Leeuwtjes en het voorstel van afsprakenkader voor het LSV BOA werden voorgelegd aan en besproken met het managementteam en het schepencollege, en vervolgens geagendeerd voor de gemeenteraad.
Na goedkeuring door de gemeenteraad vind je hier de definitieve versies van
- Visie
- Huishoudelijk reglement BKO De Leeuwtjes
- Tariefreglement BKO De Leeuwtjes
- Afsprakenkader Lokaal Samenwerkingsverband BOA
De komende periode wordt verder gewerkt aan de concrete uitwerking van het beleid. Zo wordt een lokaal erkenningskader ontwikkeld waaraan organisaties moeten voldoen om als BOA-aanbieder erkend te worden. Daarnaast worden ook de principes vastgelegd voor de verdeling van financiële, logistieke en infrastructurele ondersteuning. Tot slot wordt een duidelijk kader uitgewerkt voor toezicht en handhaving.
Na goedkeuring door de gemeenteraad vind je hier de definitieve versies van
- Erkenningskader
- Ondersteuningskader
- Toezichts – en handhavingsbeleid
Met deze stappen bereidt Zoutleeuw zich voor op de volledige instap in het BOA-decreet tegen 1 september 2026. Op die manier wil de stad bouwen aan een duurzaam, kwaliteitsvol en afgestemd aanbod van buitenschoolse opvang en activiteiten, dat aansluit bij de noden van kinderen en gezinnen.
